Biyomedikal Veri ve YZ
10 Derin Öğrenme 25 Kasım 2026

Evrişimli Sinir Ağları ve Tıbbi Görüntü Analizi

Evrişim, havuzlama ve alıcı alan; klasik mimariler (ResNet); transfer öğrenme ve ince ayar; U-Net ile segmentasyon; Dice/IoU; tıbbi görüntüye özgü tuzaklar.

  • CNN
  • ResNet transfer öğrenme
  • U-Net
  • Dice / IoU
  • Veri artırma

İzlencedeki başlık: Evrişimli sinir ağları ve tıbbi görüntü analizi: sınıflandırma, segmentasyon (U-Net) ve transfer öğrenme

Öğrenme hedefleri

Bu haftanın sonunda:

  • 1 Evrişim, adım, dolgu ve havuzlamanın alıcı alan ve parametre sayısına etkisini hesaplar.
  • 2 ImageNet ön-eğitimli bir ağı tıbbi görüntüye transfer eder; dondurma/ince ayar stratejilerini karşılaştırır.
  • 3 U-Net'in kodlayıcı–kod çözücü ve atlama bağlantılarını açıklar; Dice ve IoU ile segmentasyon başarımını değerlendirir.
  • 4 Tıbbi görüntüde kısayol öğrenme (cihaz etiketi, hastane imzası) ve dağıtım kayması risklerini tanır; hasta-bazlı bölmeyi uygular.

Ders Notları

Ayrıntılı notlar ve türetimler ders yaklaştıkça buraya eklenecektir.

Temel Kavramlar

  • Evrişim — Öğrenilen küçük filtrelerin görüntü üzerinde kaydırılması; öteleme eşdeğerliği ve parametre paylaşımı sağlar.
  • Transfer öğrenme — Büyük doğal görüntü kümesinde öğrenilen filtrelerin tıbbi görüntüde yeniden kullanımı; az veride başarımın anahtarı.
  • U-Net — Piksel düzeyinde sınıflandırma için simetrik kodlayıcı–kod çözücü; atlama bağlantıları ince ayrıntıyı korur.
  • Dice katsayısı — Tahmin ve referans maskelerinin örtüşmesi (2|A∩B|/(|A|+|B|)); küçük lezyonlarda doğruluktan çok daha bilgilendirici.
  • Kısayol öğrenme — Modelin hastalık yerine görüntüdeki ilgisiz ipucunu (portatif cihaz etiketi) öğrenmesi; dış veride çöküşün ana nedeni.

Biyomedikal Uygulama Örnekleri

  • Zech ve ark. (2018): Göğüs röntgeninde pnömoni modelinin hastane kaynağını öğrenmesi ve dış hastanede AUC düşüşü.
  • MedMNIST PathMNIST’te ResNet-18 ince ayarı; DermaMNIST’te sınıf dengesizliği ve makro-F1.
  • Kardiyak MR’da sol ventrikül segmentasyonu için U-Net: Dice 0.90’ın klinik olarak yeterli olduğu ve olmadığı durumlar.

Uygulama / Laboratuvar

PneumoniaMNIST’te (1) sıfırdan küçük bir CNN, (2) dondurulmuş ResNet-18 + yeni baş, (3) tam ince ayar stratejilerini karşılaştırın; veri artırmanın etkisini ölçün. Ardından küçük bir segmentasyon setinde U-Net eğitip Dice/IoU raporlayın. Colab GPU kullanın.

Tartışma Soruları

  1. Radyoloji görüntüsünde %95 doğru bir sınıflandırıcı neden dış hastanede %70’e düşebilir? Bunu dağıtımdan önce nasıl öngörürsünüz?
  2. Segmentasyonda piksel doğruluğu yerine Dice kullanmanın gerekçesi nedir?

Haftanın Özeti

Görüntüden öğrenen ağları kurduk, transfer ettik ve segmentasyon yaptık; tıbbi görüntünün özgün tuzaklarını gördük. 13. haftada Grad-CAM ile bu ağların ‘nereye baktığını’ göstereceğiz.

Bu haftanın veri setleri

Araçlar ve kütüphaneler

  • PyTorch
  • torchvision
  • MONAI
  • MedMNIST

Okuma listesi

Etiketler:CNNResNetU-Netsegmentasyontransfer öğrenmeDiceIoUveri artırmakısayol öğrenmeMedMNIST